İçindekiler
Dizziness (dengesizlik hissi) ve Vertigo (baş dönmesi) kavramları sıklıkla karıştırılır; birbirinin yerine kullanılan bu terimler, hayatınızı önemli ölçüde etkileyebilecek farklı deneyimleri tanımlar.
Doğru tanı ve tedavi için bu ayrım önemlidir.
Vertigo, Dizziness’ın spesifik bir alt tipidir/tezahürüdür.
Vertigo
- Çevrenin veya kişinin kendisinin dönmesi, hareket etmesi veya sallanması hissidir.
Dizziness
- Dengesizlik, sersemlik, sendeleme,
- Boşluğa basıyormuş, zemin kayıyormuş, deprem oluyormuş gibi hissetme,
- Tekmedeymiş gibi sallanma,
- Başta hafiflik/boşluk, dalgalanma hissi,
- Göz kararması,
- Düşmeye meyil tarzında şikayetlerin bir veya birkaçını içeren genel bir terimdir.
Bu hisler bazen net olmayabilir, kişi sadece “iyi hissetmiyorum” diyebilir.
Dizziness ve Vertigo Risk Faktörleri:
| Risk Faktörü | |
|---|---|
| Servikojenik |
Boyundaki;
MANUEL TEDAVİ |
| Vestibüler |
|
| Vizüel |
|
| Nörolojik |
Kafa travması |
| Kardiyovasküler |
|
| Diğer |
|
Dizziness yukarıda sayılan birçok farklı nedenle ortaya çıkabilirken; Vertigo esas olarak vestibüler (iç kulak) ve nörolojik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar.
Dizziness ve Vertigo Hissine Eşlik Eden Başka Belirtiler Olur mu?
| Vertigo | Dizziness |
|---|---|
|
Vertigoya kulakta dolgunluk hissi, kulak çınlaması, işitme kaybı, bulantı hatta kusma eşlik edebilir. Ayrıca gözlerde istemsiz hızlı göz hareketleri (nistagmus) görülebilir. |
Dizziness durumlarında eşlik eden belirtiler altta yatan nedene göre değişir. Örneğin;
|
Günlük yaşam üzerine olan etkileri;
| Vertigo | Dizziness |
|---|---|
|
Vertigo, denge sağlama yeteneğinde ve sonuç olarak günlük aktivitelerde oldukça ciddi sıkıntı ve aksamalara yol açar. |
Dizziness aniden ortaya çıkabilir ve en basit görevleri bile göz korkutucu hale getirebilir. Yürürken, ayakta dururken veya konsantrasyon gerektiren işleri yaparken güvensiz hissedebilirsiniz. Bu öngörülemezlik, yaşam kalitesinin düşmesine, düşme riskinin artmasına ve bazı durumlarda dizziness korkusuyla sosyal izolasyona yol açabilir. |
Vertigo & Dizzines Tedavi Süreci Farklıdır
| Vertigo | Dizziness |
|---|---|
|
Vertigo tedavisi; vestibüler rehabilitasyon egzersizleri, iç kulak sorunlarını düzeltmek için manevralar ve ilaç tedavisi dahil altta yatan hastalıkların yönetimine odaklanır. |
Dizziness tedavisi; eğitim, yaşam tarzı değişiklikleri, egzersiz, altta yatan hastalıkların tedavisi veya ilaç değişiklikleri içerebilir. |
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Servikojenik Vertigo / Baş Dönmesi / Dizziness, boyun problemlerinden kaynaklanan baş dönmesini tanımlamak için sıklıkla birbirinin yerine kullanılabilen terimlerdir.
- Baş dönmesi çok sık görülen bir semptomdur.
- Kulak, göz, nörolojik, kardiyovasküler, ilaç vb kaynaklı çok çeşitli nedenlerle baş dönmesi gelişebilir.
- Kesin nedeni tespit etmek her zaman mümkün olmayabilir.
- Boyun problemleri sıkça baş dönmesine neden olabilen ve genellikle tanıda ihmal edilen bir durumdur; son 10 yılda baş dönmesi ile olan ilişkisi daha iyi tanımlanmıştır.
Patomekanizma:
Servikal omurga (boyun), başın hareket etmesine izin verirken, başın pozisyonunu koruyan oldukça karmaşık bir yapıdır.
Servikal mekanoreseptör girdisi (boyundaki dokunma, basınç, gerilme ve harekete dayalı bilgileri ileten sensörler), normal postural dengenin (mekansal yönelim ve duruş kontrolü) korunmasına katkıda bulunan önemli duyusal geri bildirim sağlar.
- Proprioseptif reseptörler servikal omurgada oldukça gelişmiştir. Bu reseptörlerden elde edilen bilgiler, merkezi sinir sisteminde görsel ve vestibüler sistemlerinden gelen bilgilerle bütünleştirilir/entegre edilir.
- Özellikle üst servikal segmentlerde olmak üzere eklem, kas ve/veya bağlardaki yapısal veya fonksiyonel problemler boyunda propriyosepsiyon eksikliğine neden olur; merkezi sinir sistemine iletilen bu eksik veya anormal duyusal girdiler vestibüler ve görsel girdilerde tutarsızlıklara ve sonuçta da baş dönmesine neden olur.
Risk Faktörleri
Kronik boyun ağrısı, boyuna yönelik travma (yaralanma/kaza), boyunda kireçlenme, kendi kendine boyun kütletme alışkanlığı ve kötü postür (mesleki nedenler, çok yoğun bilgisayar, telefon kullanımı) boyun kaynaklı baş dönmesi için risk faktörleridir.
- Servikojenik baş dönmesi için kesin bir klinik veya laboratuvar test yoktur ve bu nedenle servikojenik baş dönmesi bir dışlama tanısıdır. Baş dönmesi ve dengesizliğin servikal (boyun) bir kökene bağlanabilmesi için öncelikle nörolojik, vestibüler, vasküler ve psikosomatik bozuklukların dışlanması veya elenmesi gerekir.
- Servikal vertigonun en sık görülen semptomları dengesizlik veya baş dönmesi ile birlikte boyunda ağrı, boyun hareketlerinde kısıtlılık ve baş ağrısıdır.
- Vertigo boyun ağrısının şiddetiyle doğrudan ilişkilidir ve boyun hareketleri ile genellikle kötüleşir.
- Muayenede özellikle üst servikal segmentlerde olmak üzere kaslarda tonus artışı ve eklemlerde disfonksiyon tespit edilir.
Servikojenik Vertigo / Baş Dönmesi / Dizziness Tedavisi
- Boyun kaynaklı baş dönmesine neden olan faktörler dikkate alınarak hastaya özgü tedavi programı planlanır.
- Yaşam tarzı modifikasyonları; bilgisayar ve telefon kullanımının azaltılması, iş ortamının düzenlenmesi, uygun yastık seçimi vs.
- Egzersiz
- Manuel Tedavi
- Enjeksiyon